Recenzje

Gorzki smak pomarańczy Stanleya Kubricka

Film: "Mechaniczna Pomarańcza"

Autor: Szymon zobacz co jeszcze skomentował ten użytkownik

"Podstawowym pytaniem moralnym jest to, czy człowiek może być dobry, nie posiadając wyboru zła? I czy taka istota nadal jest człowiekiem? Autorem tych pytań, które zdają się być przewodnią myślą filmu pt."Mechaniczna pomarańcza", jest Stanley Kubrick. Reżyser znany już z między innymi "Odysei kosmicznej 2001", czy też "Doktora Strangelove" postanowił ukazać swe przemyślenia w niezwykle szokującym obrazie z gatunku dramatu science-fiction. Film powstały w 1974 roku, będący ekranizacją powieści Anthony'ego Burgessa nominowany został do czterech Nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej.

Główny bohater Alex Delarge to socjopatyczny chuligan, który wraz z grupą kompanów co wieczoru dokonuje niezliczonych aktów agresji i przemocy. Napadając, rabując i gwałcąc, odnajduje radość z codziennego życia. Połączenie ultraprzemocy oraz muzyki Ludwiga van Beethovena, którego jest największym fanem, zapewnia mu pełnię szczęścia. Podczas jednego z włamań z jego ręki ginie kobieta. W wyniku zdrady pozostałych członków gangu zostaje złapany przez policję. Otrzymuje wyrok 14 lat pozbawienia wolności, lecz już 2 lata później pojawia się przed nim szansa na szybsze zwolnienie pod warunkiem przejścia specjalnej terapii. Zdesperowany i pragnący wolności Alex pomyślnie przechodzi nieludzki eksperyment przeprowadzony według techniki Ludovica, pozbawiający go agresji i skłonności do przemocy, a przy tym wszystkim również części jego człowieczeństwa. Całkowicie bezbronny zostaje wypuszczony z zakładu karnego i staje oko w oko z nieakceptującym jego zmiany społeczeństwem, oraz z mszczącą się na nim za dawne czyny przeszłością. Poszukując pomocy, natrafia na dom pisarza, którego niegdyś napadł. Tam w wyniku śpiewu ulubionej piosenki zostaje rozpoznany i poddany torturom przy użyciu IX symfonii. Wynikiem tego okazuje się być nieudana próba samobójcza. Po odzyskaniu przytomności zostaje wykorzystany politycznie, ale tez powraca do stanu, w jakim znajdował się przed terapią.

Film ukazuje przykład człowieka pozbawionego możliwości wyboru między dobrem a złem. Poprzez terapię główny bohater traci chęć do agresji i przemocy, ale również traci część swojej osobowości. Czerpanie radości ze słuchania ukochanej muzyki Beethovena zostaje mu brutalnie odebrane i zamienione w prawdziwą torturę. Metody, jakie zastosowali wobec niego lekarze, są nieludzkie, a silny ból fizyczny, który odczuwa przy każdej styczności z przemocą, zamienia go w niezdolnego do reakcji i całkowicie bezbronnego. Dobrym przykładem obrazującym brak akceptacji i wiary społeczeństwa w terapię są rodzice Alexa, dla których to opinia publiczna jest wiodącym wyznacznikiem sposobu myślenia. Ukazane jest to poprzez zmianę zdania na temat syna pod wpływem lektury artykułu z gazety. Powtarzający się zaś sen głównego bohatera ukierunkowuje postrzeganie eksperymentu jako "grzebania" w ludzkim mózgu.

Stanley Kubrick w przypadku tego filmu jest również autorem scenariusza napisanego w slangu Nadstat. To właśnie dzięki niemu widz może w pełni poczuć specyfikę człowieka, z którym ma do czynienia. Charakterystyczne zwroty używane przez Delarge'a nadają jego brutalnym zachowaniom jeszcze większego znaczenia. Niemniej istotnym aspektem filmu jest scenografia, za którą John Barry otrzymał nagrodę BAFTA. Sugestywne przedmioty i zdobienia mają na celu zobrazowanie dziwaczności czasów, w których toczy się akcja. Dzieło Kubricka jest niezwykle trudne i zawiłe w odbiorze. Reżyser nie stawia przed widzem prostych wniosków. Wręcz przeciwnie. Poprzez używanie wielu zaprzeczeń wzbogaca odbiór filmu o nieustanną wewnętrzną walkę widza. Zmieniające się jak w kalejdoskopie odczucia oglądającego względem głównego bohatera zdają się być do samego końca nieokreślone. Jak zwykle to bywa w filmach opowiadających o egocentrycznym głównym bohaterze, postacie drugoplanowe nie odgrywają bardzo znaczących ról. Tak i tu jedyną pozostającą w pamięci kreacją jest strażnik grany przez Michaela Batesa, który wzorowany był na samym Adolfie Hitlerze. Brak istotnej roli kobiecej nieco ujmuje produkcji swego bogactwa. Doskonale przedstawiona została zaburzona hierarchia wartości Alexa. Scena wymierzania "nauczki" dla swoich kompanów za ich nieposłuszeństwo w dobry sposób obrazuje jego zdolność do wszelkich działań, które tylko zapewnią mu powrót na miejsce lidera. Nie wolno też zapomnieć o kreacji głównego bohatera granego przez Malcolma McDowella, która jest wręcz hipnotyzująca. Oglądając jego poczynania, widz bez problemu jest w stanie zapomnieć, że to tylko film i uwierzyć, że właśnie obserwuje prawdziwego, zagłębionego w swe działania socjopatę i przestępce. Postać Delarge'a do dziś uznawana jest za ikonę kontrkultury.Pierwszoosobowa narracja genialnie wpływa na przedstawioną historię oraz mocno naznacza ją emocjonalnie. Opowiadający o wszystkim Alex będący znów w pełni sobą dokładnie i zrozumiale opisuje swoje przeżycia

Zdecydowanie zbyt wielkim uproszczeniem byłoby nazwanie filmu wartym obejrzenia. Dzieło Kubricka to obowiązkowa pozycja dla każdego pasjonata kina. Jest produkcją wyjątkową, gdyż pozostawia z własnymi przemyśleniami odnośnie człowieczeństwa oraz otaczającego świata i kierunku, w którym zmierza. Obraz szokującego socjopaty z pewnością na długo po obejrzeniu pozostanie w pamięci każdego

skopiuj url: